Begin dit jaar kregen we van de bouwkostenadviseur de eerste raming voor één van onze grotere projecten. We zaten 2 miljoen boven de prijs waar we op hoopten. Mijn collega reageerde laconiek. Volgens hem was er niks aan de hand. 2 miljoen, dat was 10% van de bouwsom. We zaten nog in het begin van het ontwerpproces. Bij de uitwerking tot een definitief ontwerp zouden we de overschrijding terugbrengen tot 5% en voordat we met de aannemer een overeenkomst sluitenLees verder
Posts filed in: Opinie
Columns, artikelen en opiniestukken geschreven door Harvey Otten
Procedures kunnen nu al korter
Geachte mevrouw Keijzer, Als architect en ontwikkelaar van woningbouwprojecten weet ik dat u als nieuwe minister van volkshuisvesting en ruimtelijke ordening voor een grote uitdaging staat. Uw voorganger heeft poging op poging gedaan de woningbouwproductie te versnellen maar in de 2 jaar dat hij minister was stagneerde de productie van het aantal nieuwbouwwoningen en daalde het aantal vergunningen fors.1) Omdat u erop gebrand lijkt snel resultaten te boeken wil ik u bij deze een interessant plan voorleggen. Het is gestoeldLees verder
Dolgelukkig met de deelauto
Anderhalf jaar geleden zijn wij overgestapt op deelauto’s. We hebben onze eigen auto verkocht en maken gebruik van twee elektrische auto’s die we delen met andere bewoners in onze buurt. Die groep groeit gestaag dus als we binnenkort ruim boven de dertig deelnemers komen dan wordt het tijd voor een derde auto. Dat delen is niet voor iedereen weggelegd. Als je iedere dag met de auto naar je werk gaat dan heeft het geen zin. Wij hebben het geluk datLees verder
Waarom we geen woonoppervlakte hoeven bij te bouwen
Die miljoen woningen voor 2030 gaan we niet halen. De vraag is of dat erg is. Met de cijfers in de hand reken ik voor dat we beter in woningoppervlakte dan in woningaantallen kunnen denken. Dan blijkt de opgave ineens wel haalbaar en nog duurzaam en betaalbaar ook!Lees verder
Hoog tijd voor een fietsenstalling
Als je dagelijks fietst dan zet je je fiets niet in een berging. Zeker niet als zo’n ruimte onder in een appartementengebouw zit waar je via smalle gangetjes met die fiets je langs meerdere deuren moet wurmen om bij een donker hok te komen. Wordt het niet eens tijd dat we die achterhaalde fietsenberging uit het bouwbesluit halen en inruilen voor een fraaie fietsenstalling?Lees verder
Kleine woning plattegronden
Steeds minder Nederlanders vormen een gezin. De komende jaren groeit het aantal huishoudens voor het merendeel met alleenstaanden. Helaas bestaat er nog altijd een sentiment tegen het bouwen van compacte appartementen. Het is aan ons als architecten de taak om te laten zien dat het ook anders kan. Door woningen te ontwerpen die aansluiten op de behoefte van kleine huishoudens. Hier een overzicht van kleine appartementen die we ontworpen en ontwikkeld hebben.Lees verder
Het kan wel!
In de nieuwsberichten over klimaatbeleid zien we veel beloftes en veel kritiek. Ik vroeg me af wat er wél mogelijk is, wat er al bereikt is en wat ons te wachten staat. In iets minder dan 5.000 woorden kom ik tot een optimistische conclusie.Lees verder
Zullen we het weer over woonkwaliteit hebben?
Hoera, de woningmarkt stort in! De huizenprijzen dalen, woningen staan langer te koop, pandjesbazen blazen de aftocht en er wordt minder gebouwd. Dat laatste lijkt vervelend maar waarschijnlijk zullen de bouwprijzen stabiliseren als er weer wat rust na de bouwwoede komt. Tegen de politici die blijven beweren dat alleen bouwen, bouwen, bouwen tot lagere woningprijzen leidt kunnen we nu het bewijs leveren dat een kleine rentestijging al voldoende is om het tij te keren. Minister Hugo de Jonge die dachtLees verder
De architect is geen adviseur
Als architect adviseer je heel wat af. Je adviseert de opdrachtgever over de duizend keuzes waar hij of zij voor staat. Je adviseert de bouwer over toe te passen materialen en technische details. Je adviseert over kosten, over kwaliteit, soms over het proces of over de samenstelling van het projectteam. Toch wil ik geen adviseur genoemd worden. Wat mij betreft is dat veel te vrijblijvend. Voor een adviseur eindigt de opdracht wanneer het advies is gegeven. Voor een architect isLees verder
Een eerlijke woningverdeling?
Een kleine tien jaar geleden ben ik naast het ontwerpen gestart met het zelf ontwikkelen van woningen. Destijds hadden we onszelf voor de woningen in de Jan Ligthartschool opgelegd het project in middeldure huur te realiseren. Nu gaan we met wooncoöperatie Eureka 100 huurwoningen in Amsterdam West bouwen en bepalen de toekomstige bewoners grotendeels zelf de huurprijzen. Bij andere projecten eist de gemeente een deel sociale huur en moeten we onderhandelen of dat zonder corporatie mag. Het is ons ookLees verder
Hoeveel mensen kunnen we huisvesten?
De nieuwste cijfers van het CBS laten zien dat in 2022 meer mensen stierven dan dat er geboren werden. Toch is het voornaamste nieuws in kranten en op tv dat onze bevolking zo razendsnel groeit door migratie. Dat tegelijkertijd de natuurlijke bevolkingsgroei is omgeslagen in krimp raakt daardoor ondergesneeuwd. Nu de pandemie is uitgeraasd blijken een aantal processen die al langer voorspeld werden versneld werkelijkheid te worden.Lees verder
Er zijn te weinig architecten
Creativiteit is kwetsbaar. Een spellingsfout maken is gênant, een rekenfout is storend maar wanneer het idee of het product waar je intens aan hebt gewerkt wordt afgewezen dan voelt dat als een persoonlijke nederlaag. Misschien ben ik daarom extra alert wanneer ik het studentenwerk op één van de academies van bouwkunst moet beoordelen. Regelmatig worden we met een groep architecten als externe beoordelaars bijeen geroepen om vast te stellen of de projecten waar de academiestudenten hun ziel en zaligheid inLees verder
Flexwoningen zijn geen oplossing
Bijna dagelijks zien we berichten over stijgende woningprijzen. Studenten, starters en statushouders kunnen geen woning vinden. Op het ministerie, bij gemeentes en bij woningcorporaties leidt dit tot paniek. Zoals wel vaker is in crisissituaties het verstandiger het hoofd koel te houden dan overhaaste beslissingen te nemen. Helaas geeft minister de Jonge het verkeerde voorbeeld. Er moet direct een oplossing komen. In plaats van een bouwkeet te plaatsen en degelijke woningen te bouwen kun je ook mensen in die bouwkeet latenLees verder
Kunnen we nog betaalbaar bouwen?
Wat kost het om een nieuw huis te bouwen? Wat is de grondwaarde per regio? En wie kan die woningen betalen?Lees verder
Energie besparen doe je zelf
Jarenlang was zelfredzaamheid het motto van de landelijke politiek. Nu mede door de Oekraïne-oorlog de prijzen voor gas en benzine stijgen klinkt er ineens een ander geluid. De arme burgers moeten ruimhartig gecompenseerd worden voor de stijgende energieprijzen. Geen politicus heeft het lef om ons op onze eigen verantwoordelijkheid te wijzen. De sleutel om onze energiekosten te beperken hebben we grotendeels zelf in handen. Zowel voor ons elektriciteitsverbruik, ons gasverbruik als ons benzineverbruik geldt dat we door een gedragsverandering veelLees verder
Subruralisatie
Het platteland loopt leeg. In Nederland lijkt het nog mee te vallen maar het knabbelt aan de randen van het land. Wat betekent krimp voor de toekomst en welke rol spelen de grote steden in relatie tot krimpgebieden?Lees verder
Geen paniek, we gaan 1 miljoen woningen bouwen
Als ik de staat van de Nederlandse politiek psychologisch zou moeten duiden dan is het “manisch-depressief”. Zeker als ik het vanuit mijn eigen vakgebied bezie. Jarenlang was er weinig aandacht voor de bouw. Het ministerie dat de Ruimtelijke Ordening organiseerde werd zelfs opgedoekt. Een paar jaar geleden begonnen de prijzen van woningen te stijgen en toen die woningprijzen ruim voorbij het plafond van voor de kredietcrisis schoten sloeg de paniek toe. Iemand ontdekte dat er 1 miljoen woningen gebouwd moetenLees verder
Hoe gezellig is houtstook?
Wat zou je doen wanneer op korte afstand van je huis giftige stoffen als benzeen, fenyletheen, 1-3 butadieen, n-hexaan, benzo(a)pyreen en dioxines worden uitgestoten? Waarschijnlijk niets, dit is namelijk wat vrijkomt bij het verbranden van hout of houtskool en wie klaagt over de open haard, de kachel of de barbecue van de buren wordt al snel gezien als een zeurpiet. Zelfs de minister president vond dat we “lekker kunnen blijven barbecueën omdat we niet moeten doorslaan met de klimaatmaatregelen”. DieLees verder
Waarom zou je die sociale huurwoningen niet verkopen?
Woningen in Amsterdam worden met en zonder coronacrisis steeds duurder. Het is dus best begrijpelijk dat de hele Amsterdamse politiek, van links tot rechts, naar mogelijke oplossingen zoekt om wonen betaalbaar te houden. Helaas wordt daarbij alle redelijkheid uit het oog verloren. Het voorstel van wethouder Laurens Ivens om net als in de vorige eeuw een gemeentelijk woningbedrijf op te richten is daar het nieuwste voorbeeld van. Er is een tekort aan betaalbare woningen, koop of huur. In Amsterdam wonenLees verder
Voor nieuwbouw hoeft geen wei te wijken
Bouwen, bouwen, bouwen! In aanloop naar de tweede kamerverkiezingen buitelen politieke partijen over elkaar heen met plannen om meer ruimte te maken voor wonen. Ondertussen bouwen aannemersbedrijven fabrieken om standaardwoningen af te kunnen leveren en roepen lobbyisten op om zo min mogelijk regels te stellen aan nieuwbouw. Iedereen is er van overtuigd dat de woningmarkt gered moet worden door bij te bouwen. Het volgende kabinet gaat daar bijna zeker een minister voor aanstellen maar met welke opdracht moet hij ofLees verder
Zelfbouwfeuilleton
Deel 10 zelfbouwfeuilletonAmsterdam is volgens veel recente onderzoeken de beste woonstad van Nederland. Als ik ’s morgens op de fiets stap en langs het IJmeer via de zeedijk over het Amsterdam-Rijn kanaal naar mijn werk in het Oostelijk Havengebied fiets dan kan ik dat alleen maar beamen.En toch ben ik af en toe jaloers op Rotterdam. Pas nog toen ik hoorde dat je in Rotterdam niet meer een vergunning hoeft aan te vragen voor je zelfbouwhuis als je met eenLees verder
Geduld hebben en haast houden
deel 9 Zelfbouwfeuilleton Al met al heeft het straks anderhalf jaar gekost om ons huis te ontwerpen en bouwen. Nog eens anderhalf jaar moesten we geduldig wachten tot de diverse gemeentelijke procedures waren afgerond. Dat begon bij de inschrijving. Juni 2017… Op Centrumeiland moeten duizend woningen komen. Eens per half jaar wordt een tiental kavels op een zelfbouwmarkt aangeboden. Wij schreven ons na de zelfbouwmarkt van juni 2017 in voor een kavel. In september werden we ingeloot. Daarna duurde hetLees verder
Blijf zelfbouwen!
Deel 8 zeflbouwfeuilleton Ineens is alles anders, behalve dan op de bouw. Daar wordt met de nodige maatregelen doorgewerkt. Voor de rest heeft één microscopisch klein virus de halve wereld economisch plat gelegd. Voor de zomer zit deze schrale tijd van sociale terughoudendheid en reisbeperkingen er hopelijk op. Dan is het de vraag hoe de wereld er na deze Coronacrisis uit ziet. Wat betekent dat voor ons zelfbouwers op Centrumeiland? Onwillekeurig moet ik dan terugdenken aan de vorige crisis. DeLees verder
Duizend keuzes
Deel 7 Zelfbouwfeuilleton “Ik zou helemaal verdwalen in alle beslissingen die ik zelf zou moeten nemen,” zei een collega architect toen ik vertelde dat ik mijn eigen huis ging bouwen. We fietsten terug van een project waar hij ons had rondgeleid. Ik had hem net gezegd dat ik zo onder de indruk was dat hij in dat veel grotere project aan ieder detail aandacht had besteed maar ineens kon ik me voorstellen dat perfectionisme je ook in de weg kanLees verder
Die verdomde auto
Deel 6 zelfbouwfeuilleton Je hebt architecten die de auto als een lichtend voorbeeld zien van technisch vernuft en uitgekiend ontwerpen. Andere collega’s beschouwen de auto als een bron van overlast en ellende. Ik neig meer naar dat laatste. Op de eerder gebouwde eilanden van IJburg zie je hoe de moderne stedenbouw zucht en steunt onder druk van het autoverkeer. Van mij hadden de rijbanen op Haveneiland twee meter smaller gemogen, dan zou er automatisch minder hard worden gereden. Als deLees verder
De papieren tijger
Deel 5 “zelfbouwfeuilleton” Onze zoon probeert zijn VWO-diploma te halen zonder ooit een boek te lezen. Als ouders ben je dan verplicht zo af en toe een opvoedkundig verhaal af te steken over het belang van lezen en dat er zoveel leuke, mooie en interessante boeken zijn. Life of Pi, de Helaasheid der dingen, the boy in the striped pyjamas, tot nu toe heeft hij hoogstens de films gezien. Wat je natuurlijk niet mag zeggen is dat zijn poging omLees verder
Flexibel maatwerk
Deel 4 “zelfbouwfeuilleton” Misschien komt het omdat ik opgegroeid ben boven de modezaak van mijn ouders. In ieder geval heeft het spanningsveld tussen maatwerk en confectie me altijd gefascineerd. In de seriematige woningbouwopgaves waar ik me al jaren mee bezighoudt is het de kunst om iedere woning bijzonder te maken. Vaak lukt dat door binnen een basisplattegrond oneindig veel opties aan te bieden. Tijdens het ontwerp heb je tenslotte geen idee wie het huis of appartement gaat kopen. Dan blijktLees verder
Minder techniek heeft de toekomst
Deel 3 “zelfbouwfeuilleton“Vergeleken bij een smartphone, een Tesla, een 3D-printer en een drone is de techniek waarmee we een huis bouwen natuurlijk hopeloos achterhaald. Tenzij we naar de iets langere termijn kijken. Tien jaar na oplevering noemen we een huis nog altijd nieuwbouw terwijl de meeste mobiele telefoons het dan al lang hebben begeven, de auto is voor weinig geld ingeruild en die hippe gadgets liggen waarschijnlijk ergens op een zolder te verstoffen. Bouwen is een conservatieve bedrijfstak en misschienLees verder
De drie biggen en de bouwschaamte
Deel 2: “zelfbouwfeuilleton“ Stikstofdepositie, CO2-uitstoot, PFAS, je zou je bijna schamen een huis te bouwen. Helemaal als je, zoals wij, een huis uit steen optrekt. Ook bij mij begon het te knagen na het zien van de Tegenlicht-documentaire Houtbouwers. Acht jaar geleden bouwde ik een schooluitbreiding met elementen van kruislaaghout maar voor mijn eigen huis grijp ik terug op traditionele materialen. Waarom hebben we gaandeweg het proces eigenlijk voor een stenen huis gekozen? De makkelijke uitleg is de fabel vanLees verder
Zelfbouw voor iedereen
Deel 1 “zelfbouwfeuilleton“ “Je eigen huis bouwen is alleen weggelegd voor de happy few”, zei een projectontwikkelaar pas tijdens een debat over woningbouw in Amsterdam. Sinds wij zelf onze eigen woning bouwen weet ik dat de suggestie dat zelfbouw alleen is weggelegd voor een elitair groepje welgestelde Amsterdammers baarlijke nonsens is. Zelfs met de huidige hoge bouwprijzen liggen de kosten van het zelf bouwen van een woning heel wat lager dan de prijzen die voor woningen op de overspannen AmsterdamseLees verder
Waarom beleggers links zouden moeten stemmen
Als het over onbetaalbare woningen in Amsterdam gaat zijn beleggers steevast de zondebok. Vooral de SP-wethouder staat voorop om te wijzen naar de pandjesbazen die de prijzen opdrijven waardoor geen verpleegkundige, politieagent of docent meer een woning kan kopen. Je zou voor minder een afkeer krijgen van dit linkse college. Toch zijn juist vastgoedbeleggers gebaat bij het beleid dat de linkse partijen voorstaan. Neem nu de 40-40-20 doctrine waardoor in nieuwbouwprojecten 40% sociale huur, 40% middeldure huur en 20% dureLees verder
gestaag door bouwen in Amsterdam
“Bouwers keren Amsterdam de rug toe” viel vorige week in het Parool te lezen. Vervolgens mochten ontwikkelaars, beleggers en bouwers uitleggen hoe het kwam dat het aantal verleende vergunningen in Amsterdam tussen 2017 en 2018 gedaald is van 3.497 naar 3.094 nieuwbouwwoningen. Zo halen we de 7500 woningen die er in Amsterdam per jaar bijgebouwd moeten worden natuurlijk nooit. Mij intrigeerden die cijfers wel. Zeker omdat ik in december wethouder Laurens Ivens bij de uitreiking van de Amsterdamse bouwprijzen nogLees verder
Bouw 1 miljoen woningen waar ze nodig zijn
Volgens minister Ollongren moeten er voor 2030 een miljoen nieuwe woningen gebouwd worden. Enthousiast gaan lobbygroepen met deze opgave aan de haal. De één wil dat nu snel die polder wordt volgebouwd, de ander denkt dat we haastig containerwoningen moeten neerzetten. Klaas Knot zegt namens De Nederlandse Bank dat er simpelweg meer woningen moeten komen. Het Centraal Plan Bureau doet een oproep aan alle Nederlandse gemeenten meer bouwlocaties beschikbaar te stellen. Een mooie intentie maar het is de vraag ofLees verder
Maak dure woningen nu het kan
De woningprijzen in Amsterdam rijzen de pan uit. Wethouders, raadsleden en opiniemakers vallen over elkaar heen met plannen hoe we de gekte op de woningmarkt kunnen beteugelen. Meer corporatiewoningen, meer middenhuur en vooral meer bouwen. Onder Amsterdammers is het populair om schande te spreken van iedereen die voor een appartement veel meer vraagt dan 1000 euro per maand. Wie durft te beweren dat de huurders dat geld voor een woning over hebben is een neoliberale huisjesmelker. Toch vraag ik meLees verder
Bouwen buiten de stad is bouwen voor leegstand
Hoge woningprijzen, drukke binnensteden, hipsters, airbnb’s, gentrification, we kunnen van mening verschillen of het een vloek of een zegen is, we kunnen niet ontkennen dat onze steden populairder zijn dan ooit. Terwijl we de triomf van de stad vieren ontstaat er een tegengeluid. Het volk wil nog altijd een huis met een tuin en een auto op de oprit. In de ideologische discussie tussen stad en land raakt ondergesneeuwd dat de groei van de steden een eenvoudig verklaarbare sociaal economischeLees verder
Goedkope huurwoningen maken Amsterdam onbetaalbaar
Wonen in Amsterdam wordt de laatste jaren fors duurder. Met de gemeenteraadsverkiezingen in aantocht buitelen politici over elkaar met maatregelen die de gemeente moet nemen om de stijgende huurprijzen te beperken. Hoe gek het ook klinkt, dat is slecht nieuws voor wie een woning zoekt. Nog meer gereguleerde huur zal de prijzen en de wachtlijsten alleen maar verder laten stijgen. Met zulk beleid is niemand geholpen. Ondanks alle verhalen dat wonen in Amsterdam onbetaalbaar zou zijn is meer dan deLees verder
Wie durft de Woningmarkt te hervormen?
Nadat we ons een paar jaar geleden nog zorgen maakten over de ingestortte woningmarkt staan de woningprijzen alweer over te koken. Er moet volop gebouwd worden. Minister Blok reist naar Azië om met Chinese, Koreaanse en Japanse geldschieters te spreken over investeringen in Nederlandse huurwoningen. VVD en d’66 hervormen het erfpachtsysteem dat de vrije markt zou belemmeren en linkse politici vinden dat er sociale woningen bijgebouwd moeten worden om wonen betaalbaar te houden. Dat zijn gemakzuchtige beloften waar een lange termijn visieLees verder
Naar een toekomst zonder meterkast
Een onderwerp van nationale importantie. De meterkast. In Nederland weten we niet beter of ieder huis is er van voorzien. Uit eigen ervaring weet ik hoe praktisch een dergelijke kast bij de entree van je woning is. Een snelle uit mijn hoofd inventarisatie leert dat je daarin met gemak 4 paar bergschoenen, 2 paraplu’s, bouwlaarzen en bouwhelm, een wintervoorraad mutsen en wanten, een fietspomp, 20 reserve-gloeilampen, alle handleidingen voor huishoudelijke apparaten en enkele tientallen meters verlengsnoeren kwijt kunt. Jammer isLees verder
Alarminflatie
Afgelopen zomer liep ik met mijn zoon de metro in toen er plotseling een alarm af ging. Geïrriteerd hield ik mijn handen voor mijn oren en liep door. De herrie was als het inbraakalarm op kantoor dat minstens één keer per week af gaat omdat iemand vergeten is het goed uit te schakelen. Mijn zoon kwam achter me aan rennen en sleurde me mee de trappen op naar buiten. Hoe haalde ik het in m’n hoofd door te lopen, vroegLees verder
Amsterdam groeit sneller en beter door kleine plannen
Voorspellen is altijd lastig behalve als het om wonen gaat. De behoefte aan wonen is bijna even primair als de behoefte aan eten. Voorjaar 2013 fietste ik met mijn XOOMlab-collega Joost Vorstenbosch door Amsterdam Oost. We hadden een lijst van meer dan honderd panden die leeg of bijna leeg stonden en we waren vast van plan er één te kopen. Aan de lunchtafel hadden we bedacht dat het mogelijk moest zijn een klein pand te verbouwen en geschikt te makenLees verder
Bouw échte woningen geen noodwoningen
Het kan snel gaan. Nog geen twee jaar geleden werd je als woningontwikkelaar meewarig aangekeken. Nu is de crisis nauwelijks voorbij en de paniek slaat je om de oren. De PvdA komt met een plan voor 100.000 tijdelijke sociale woningen. Het kabinet ziet geen andere uitweg dan razendsnel noodwoningen te bouwen om de druk op de opvangcentra voor asielzoekers te verlichten. De vraag of het verstandig is kwetsbare groepen in containers te huisvesten laat ik graag aan politici en sociologen.Lees verder
Kleine initiatiefnemers bouwen sneller en beter
Deze tekst is als gespreksnotitie ingediend voor het rondetafelgesprek op 10 september 2015 met de commissie stedelijke vernieuwing van de tweede kamer. Harvey Otten was uitgenodigd zijn visie te geven op de bouwopgave voor de stad. Woningen zijn geen massaproduct. Dat maakt iedereen dagelijks mee, staand in je eigen keuken, zittend in je stoel of bank, onder de douche of in bad. Ons huis is anders dan het huis van de buren en al helemaal anders dan wonen in eenLees verder
Maak het niet mooier dan het is
Kort geleden vergeleek een collega mijn ontwerpen voor bestaande gebouwen met plastische chirurgie. Ik probeerde hem vriendelijk mee te geven dat ik daar anders tegen aan kijk. Wanneer ik met een bestaand gebouw aan de slag ga zijn de cosmetische ingrepen het laatste wat ik wil doen. Plastische ingrepen associeer ik met kunstmatige siliconen of het inbrengen van botox om de rimpels op de foto te verminderen. Ik neem aan dat je het werk van de betere plastische chirurg nietLees verder
Een huis goedkoper dan een auto
Een tijdje terug kwam iemand bij me op kantoor langs met een ambitieus plan. Hij wilde een huis bouwen dat minder kost dan een middenklasse auto. Enthousiast liet hij schetsen zien van compacte ruimtes die dubbel gebruikt kunnen worden. We wisselden kennis uit over bouwmateriaal voor zachte prijzen. Bediscussieerden of je vaste zitbanken in de bouwkosten zou moeten opnemen en hoe je de opbrengst uit je zonnepanelen kunt verrekenen. Na een uurtje brainstormen lagen alle ingrediënten voor een mooi projectLees verder
Materiaal met ervaring
Vraag in de bouw rond wat goedkoper is, nieuw bouwen of renoveren en je krijgt meestal het advies alvast met slopen te beginnen. Dat heeft alles te maken met kortzichtig economisch denken. Te beginnen met het idee dat renovatie tot nieuwbouwkwaliteit moet leiden. We kennen allemaal de kunststof thermopane ramen uit de jaren tachtig waar heel wat vooroorlogse blokken mee zijn vernield. Duurzame, onderhoudsarme kozijnen die we amper een kwart eeuw later allemaal toch weer gaan vervangen door hardhouten kozijnen.Lees verder
Renoveren in de betekeniseconomie
Terwijl de bouw vecht tegen de naweeën van de crisis maken marketeers zich klaar voor de betekeniseconomie. We zien het in de schappen van de supermarkt waar termen als “puur”, “zuiver”, “eerlijk” en “echt”, suggereren dat de melk, het brood, het vlees en de boter recht uit de wei in het boodschappenkarretje kunnen worden geladen. De Rabobank, die een paar jaar terug nog pochte met de Triple A-status, probeert nu met de slogan “een aandeel in elkaar” het geschonden blazoenLees verder
Weg met de Maxis
Een winkel uit Muiden waar het nieuwe Amsterdams gemeentebestuur de nek voor uitsteekt. Dat moet wel een heel bijzondere zijn. De Maxis in Muiden is uniek. Het is de enige Noordhollandse weidewinkel. Begin jaren zeventig gestart door het Bijenkorf concern. Een hypermarkt had het moeten worden. Net als de Franse hypermarchés hadden deze snelwegsupermarkten de detailhandel uit de omliggende dorpen moeten zuigen. Dat wilde in Nederland minder vlotten. De Maxis leed regelmatig verlies en veranderde bijna even vaak van eigenaar.Lees verder
Erfpacht in de deeleconomie
Amsterdam wil de erfpacht afschaffen. Het staat in het coalitieakkoord dat d’66 VVD en SP afsloten. Gejuich klinkt uit de liberale gelederen. Nu beschouw ik mezelf als behoorlijk liberaal maar juist daarom kan ik maar moeilijk meejuichen. Natuurlijk heeft de erfpacht bewoners in bijvoorbeeld Amsterdam Zuid wel eens wat hoofdbrekens bezorgd. Jarenlang hadden ze geen probleem met de erfpachtcanon die ergens kort na de oorlog voor vijftig jaar was vastgelegd. Zo rond deze eeuwwisseling bleek de goedkope grond onder hunLees verder
Geouwehoer om te wonen in Amsterdam
Hoe kan het dat er het afgelopen jaar 10.000 Amsterdammers bijgekomen zijn en per saldo maar 1.000 woningen gebouwd? Dat zijn van die vragen die me bezighouden in deze transitiefase die we crisis noemen. Amsterdam heeft een rijke traditie als het aankomt op zichzelf uit de crisis bouwen. Met de grachtengordel werd begonnen in de tachtigjarige oorlog. De paleizen voor de arbeiders in plan Zuid werden voor een groot deel opgetrokken in de jaren dertig. Binnen de lijnen van hetLees verder
Architectenwinkel blijft groeien
In 2012 zijn we in Amsterdam gestart met een architectenwinkel. Via collega’s in andere steden is dit concept uitgerold in tientallen architectenwinkels door het hele land. Het is prettig om te zien dat in deze economisch barre tijden de beroepsgroep de handen ineen slaat. Door samen de architectenwinkel te starten kunnen we beter voor het voetlicht brengen dat zelf bouwen begint met een architect. De architectenwinkel is een wekelijks inloopspreekuur. Architecten van de BNA geven gratis advies aan particulieren dieLees verder
Op naar 100% zelfbouw
Eerlijk gezegd heb ik ook jaren gedacht dat zelfbouw nooit een alternatief voor de Nederlandse woningmarkt kan zijn. Net als al mijn vakbroeders ben ik onderwezen in de traditie dat woningbouw volkshuisvesting is. Alsof we woningen bouwen om daklozen te huisvesten en erbarmelijke levensomstandigheden te bestrijden. Dat je huizen bouwt voor mensen die graag op een mooie plek willen wonen sijpelde de afgelopen jaren langzaam door in de nieuwbouwmachine. Voorzichtig werd er nagedacht over de identiteit van woningen, buurten enLees verder
Hoe kunnen we de Amsterdamse woningmarkt gezond maken?
Wethouder Wiebes heeft de knuppel in het hoenderhok gegooid. Het aandeel sociale woningbouw in Amsterdam zou moeten halveren. PvdA en SP hebben meteen gesuggereerd dat deze VVD-wethouder van plan is alle kansarmen de stad uit te jagen. Een kunstmatige tegenstelling waar de Amsterdammers die een prettige woning zoeken weinig mee opschieten. De Amsterdamse woningmarkt zucht en steunt onder het aandeel sociale woningbouw. Van alle Amsterdamse woningen is 61% sociaal. Ik woon tegenover een rijtje nieuwbouwwoningen dat illustratief is voor watLees verder
Wonen voor komende 150 jaar
Ooit komt het goed met de woningbouw. Een optimistische gedachte om het nieuwe jaar te starten. Eens zal de bodem bereikt zijn. Dan vraag ik me af of we al klaar zijn om op die bodem te bouwen. Al ver voor de crisis werd ons ontwerpers voorgehouden dat de woningmarkt zou veranderen. We zouden van een aanbod- naar een vraagmarkt gaan. Makelaars hebben de afgelopen jaren geleerd wat dat betekent. In tijden van hoogconjunctuur stonden voor ieder pand de kopersLees verder
Andere Tijden Architectuur
Het idee voor het blog “Andere Tijden Architectuur” ontstond na een bezoek aan Kattenbroek in Amersfoort. Zo’n project dat twintig jaar geleden midden in de publiciteit stond, discussies opleverde. De helft van de woningen stond nog in de steigers of was vers opgeleverd en stond met kale tuinen aan lege straten met net aangeplante bomen. The proof of the pudding is in the eating. Eigenlijk zou je pas nu een afgewogen oordeel kunnen vormen. Nu het bouwstof is weggewaaid. NuLees verder
Friteszakkentheorie
Waarom voelt nieuwbouw toch vaak zo bedompt? Veel van onze isolatiesystemen zijn niet damp-open. Aan de binnenzijde zit een dampremmende laag, aan de buitenzijde een vochtkerende laag. Gevolg is dat we leven in een plastic zak. Dat is inderdaad niet gezond. We proberen dat tegen te gaan door te ventileren maar het blijft behelpen. Om toe te lichten hoe wij leven gebruik ik de friteszakken-theorie. Uit m’n puberteit kan ik me fritesboer Tiny herinneren die heerlijke dikke zelfgesneden friten verkocht.Lees verder
Scholen duurzaam verbouwen
Tijdens het congres Delen en Doen van Duurzame scholen mocht ik een warm pleidooi houden voor het duurzaam verbouwen van scholen. We zullen moeten. In Nederland staan een kleine 8000 basisschoolgebouwen. We bouwen jaarlijks 100 nieuwe basisscholen. Stel dat dat allemaal vervangende nieuwbouw is. Dan betekent dat dat onze huidige scholen 80 jaar mee moeten. De grootste opgave waar we voor staan is de huidige scholen verbouwen, verbeteren en onderhouden. Willen we dat duurzaam doen dan moeten we niet denkenLees verder
zelfbouwen
Amsterdam gaat 1000 zelfbouwkavels verkopen. Een goed idee. Het geeft mensen de kans hun droomhuis te bouwen. Het vraagt wel een andere service van de stad. Hoe het niet moet is te zien op het oostelijke Rieteiland. Daar kost een prachtige kavel aan het water een half miljoen. Ik heb op een mooie dag de foto hiernaast geschoten. De eerste woning staat er nu bijna twee jaar. Om er te komen mag je over een paar betonplaten naar je dureLees verder
Vliegwiel voor kantoortransformaties
In Amsterdam-Zuidoost (Amstel III eo) staat een paar honderdduizend m2 kantoor leeg. Door meerdere partijen is al eerder geconstateerd dat dit kantorengebied klaar is om een transformatie naar een gemengd woon-/ werkgebied te ondergaan. Probleem daarbij is met name de financiering. Regelgevingtechnisch en uitvoeringstechnisch is van een kantoorgebouw niet zonder meer een woning te maken maar een groter probleem is dat de grote beleggers die eigenaar zijn van al die leegstaande kantoren niet afboeken. Sterker nog, in de boekwaarde wordtLees verder
Die 60.000 woningen in Almere moeten die er echt zo nodig komen?
Almere wordt de komende kwart eeuw het walhalla voor de Nederlander met bouwplannen. Met ambitieuze plannen moet de nieuwe woningnood worden opgelost. De komende jaren ontstaat in de noordvleugel van de Randstad tussen Haarlem en Almere een tekort van 220.000 woningen. Dat lijkt vreemd met een nauwelijks groeiende bevolking, maar komt natuurlijk doordat we met steeds minder gezinsleden ons huis delen. Daarbij is de opgave vooral een kwalitatieve opgave. De nieuwe woningnood is niet de dreiging van honderdduizenden daklozen, maarLees verder
