Kickstart Alphen aan den Rijn

Meer dan 2.000 geïnteresseerden meldden zich een paar jaar geleden voor het project Kickstart in Alphen aan den Rijn. Het laat zien hoe groot de behoefte is aan betaalbare appartementen. De 48 woningen kosten tussen de 200.000 en 250.000 euro voor 50 vierkante meter. Door zelf te ontwikkelen zijn we niet gebonden aan de traditionele programma’s van eisen en financiële optimalisaties die corporaties en ontwikkelaars hanteren. Dat biedt de kans te experimenteren met andere plattegronden, een innovatief bouwsysteem, een nieuw installatieconcept en biobased materialen.

De Rijnhaven in Alphen aan den Rijn transformeert van een verlaten bedrijventerrein in een bedrijvige woonwijk. Enkele jaren geleden kochten we met Ruimtemaken bv, dat zijn Hella Hendriks, Theo Dohle en Harvey Otten een meubelwerkplaats en bouwden daar 29 ruime appartementen op een parkeergarage. Daarna lukte het ook het buurkavel te ontwikkelen waarop 18 sociale en middeldure huurwoningen en 3 koopwoningen aan het water kwamen. Met Kickstart maken we het bouwblok af.

Bijzonder aan het project is dat starters het appartement met een recht van opstal kopen. Daardoor hoeven kopers de grondkosten – al snel 25 tot 30% van de koopprijs – niet te financieren, maar betalen ze een relatief bescheiden vergoeding van ca. 50 euro per maand voor de grond. Juist voor starterswoningen is deze constructie (vergelijkbaar met erfpacht) aantrekkelijk. Dankzij deze werkwijze, en een bouwteam waarin een efficiënt plan werd ontwikkeld zijn scherpe prijzen mogelijk. De woningen hadden een vrij op naam prijs van gemiddeld 240.000 euro. De ontwikkeling werd enthousiast ontvangen door de gemeente Alphen aan den Rijn waar de categorie ‘sociale koop’ nog niet in de Woonvisie voor kwam.

Van de uiteindelijke kopers is meer dan tweederde afkomstig uit de gemeente zelf. Bij de kopers zitten mensen van bijna 30 die nog altijd op woonruimte bij de ouders zijn aangewezen. De aanpak van de woningnood bij jongeren is een belangrijke maatschappelijke uitdaging, en wij weten dat het wel degelijk mogelijk is betaalbare woningen mét kwaliteit te bouwen als de architect, ontwikkelaar, gemeente en bouwer maar vroegtijdig en transparant met elkaar aan tafel gaan.

Alle woningen zijn 50 vierkante meter groot en hebben door de intelligente plattegronden heel veel indelingsmogelijkheden. Vier van de woningen hebben een groot terras met zicht op de Rijnhaven, alle overige woningen hebben eveneens een buitenruimte aan de gemeenschappelijke galerij die daardoor een ontmoetingsplek is voor de veelal alleenstaande kopers.

Kleinere woningen voor een dynamische jonge doelgroep vragen een ander installatieconcept. Er is gekozen voor een verwarmingssysteem dat sneller reageert zodat je niet de hele dag je appartement warm hoeft te houden voor de paar uurtjes dat je thuis bent. De woningen worden verwarmd met lage-temperatuur radiatoren middels een warmtepomp die is aangesloten op het WTW-systeem.

Bouwtechnisch is de hele installatie geprefabriceerd. De badkamer, de meterruimte en de installatieruimte zijn in een fabriek geproduceerd en konden zo in een keer in het casco gehesen worden. De rest van de casco-bouw bestaat uit 2D-onderdelen; wanden en vloeren. Tussen start bouw en hoogste punt zaten zes weken. Het project had verbazingwekkend snel opgeleverd kunnen worden ware het niet dat de aansluiting op het elektranetwerk op zich liet wachten. Dat leverde een vertraging op van ruim een half jaar. Eerder had de procedure die een buurman startte tegen de vergunningsverlening tot anderhalf jaar vertraging geleid. Met dat in gedachte is vier en een half jaar om te ontwerpen, te ontwikkelen en te bouwen bijzonder snel.

De gevel bestaat uit thermisch gemodificeerde bamboe planken en houten kozijnen. Het meest in het oog springen de biobased panelen daartussen. Deze zijn samen met de firma Nabasco speciaal voor dit project ontworpen. De panelen bestaan uit een biocomposiet van riet en biohars. Harvey Otten heeft de panelen ontworpen met een patroon van driehoeken die subtiel ten opzichte van elkaar verschuiven. Door het zonlicht ontstaat op de gevel een patroon dat door de dag en door het jaar heen van kleur en toon verandert.